Ten artykuł dotyczy nawigacji. Zobacz też: inne znaczenia.
Wizualizacja danych z AIS dla Kanału La Manche

Automatic Identification System, AIS (ang. System Automatycznej Identyfikacji) - opracowany w końcu XX wieku i rozpowszechniony na początku XXI, system zapewniający automatyczną wymianę danych, przydatnych do uniknięcia kolizji między statkami oraz identyfikujący statek dla brzegowych systemów nadzorujących ruch statków. Według zaleceń IMO, system AIS powinien być zainstalowany na wszystkich statkach o pojemności brutto powyżej 300, oraz na wszystkich statkach pasażerskich. Obecnie jest zainstalowany na ponad 40 000 statków.

Spis treści

edytuj Sprzęt

Statkowy terminal AIS, pokazujący nazwy, namiary i odległości do statków w pobliżu

Statkowe urządzenie AIS składa się z urządzenia nadawczo-odbiorczego UKF, pracującego na częstotliwościach od 156,025 do 162,025 MHz połączonego z odpowiednio zaprogramowanym komputerem. Do komputera spływają automatycznie dane o pozycji i ruchu statku z GPS i odpowiednich czujników (log, żyrokompas, wskaźnik prędkości kątowej). Dane te, wraz z informacjami wprowadzonymi ręcznie (Nazwa, sygnał wywoławczy, numer MMSI, port przeznaczenia, zanurzenie i ilość osób na pokładzie a także połozenie anteny AIS na pokładzie jednostki i jej podstawowe wymiary) są nadawane w specjalnym formacie i mogą być odczytane przez urządzenia AIS na statkach w pobliżu (do kilkudziesięciu mil morskich) i stacjach kontroli ruchu.

edytuj Podział czasu

Aby uniknąć wzajemnego zagłuszania, dane są nadawane w systemie SOTDMA (Samoorganizowany podział czasu dostępu), co w skrócie polega na tym, ze każdy statek nadaje przez krótki czas, powtarzając nadawanie w odstępach zależnych od prędkości i zmiany kursu od około 10 sekund dla statków poruszających się szybko lub zmieniających kurs, około dwóch minut dla statków zatrzymanych i około minuty dla pozostałych. Odstępstwa od regularności są regulowane właśnie przez według reguły. System SOTDMA zapewnia kilka tysięcy "okien czasowych" w ciągu minuty.

edytuj Zasięg

Ponieważ AIS pracuje na częstotliwościach UKF, zasięg zależy od wysokości zamontowania anteny. Zgodnie z założeniami wynosi kilkanaście mil morskich. W warunkach bardzo dobrej propagacji zdarza odbierać sygnały ze statków oddalonych nawet o 150 mil.

edytuj Spory prawne

System AIS był pomyślany jako narzędzie antykolizji statek-statek oraz identyfikacji statków przez stacje brzegowe nadzorujące ruch w miejscach o dużym natężeniu ruchu (VTS). Po 2001 roku, w ramach Konwencji Solas, Rozdział V, a nie akcji przeciwko terroryzmowi, po wprowadzeniu Międzynarodowych Przepisów o Zabezpieczeniu Statków i Portów (ISPS) włączono AIS do wymagań wyposażenia statków konwencyjnych.Inne mogą go mieć dobrowolnie.

Wraz z upowszechnianiem się AIS powstały systemy narodowe oraz system bałtycki HELCOM, a także serwisy internetowe, pokazujące dane AIS z niektórych stacji nabrzeżnych. Po pewnym czasie podniosły się głosy, że nieograniczony dostęp do danych może naruszać tajemnice handlową i pozwala piratom na śledzenie statku. Według ostatnich zaleceń AIS powinien być stale włączony, ale kapitan jednostki może podjąć decyzję o jego wyłączeniu. Zodło: Konwencja Solas (IMO)

edytuj Linki zewnętrzne

Dane z AIS w Internecie


Polska

Niemcy

Holandia

Belgia

Dania

Szwecja

Norwegia

Finlandia

Wielka Brytania

Stany Zjednoczone