| Aleksandria الإسكندرية |
|
| Państwo |  Egipt |
| Muhafazat | Aleksandria |
| Gubernator | Adel Labib |
| Położenie | 31° 12' N 29° 55' E |
| Ludność (2006) • liczba ludności • aglomeracja |
4 084 672 4 475 000 |
| Miasta partnerskie |  Ateny Bratysława Cleveland Konstanca Durban Odessa Sankt Petersburg |
|
Położenie na mapie Egiptu
  Aleksandria
الإسكندرية |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
| Strona internetowa | |
Aleksandria (gr. Ἀλεξάνδρεια Aleksandreia, łac. Alexandria, arab. الإسكندرية Al-Iskandrija) – drugie co do wielkości miasto w Egipcie (z liczbą 4,08 mln mieszkańców w 2006) i aglomeracja z liczbą 4,48 mln mieszkańców w 2008, co stawia ją na szóstym miejscu wśród wszystkich aglomeracji Afryki. Leży nad brzegiem Morza Śródziemnego, jest największym portem tego kraju, siedzibą władz muhafazatu aleksandryjskiego, ważnym ośrodkiem przemysłowym, handlowym i naukowym oraz kulturalną stolicą Egiptu.
Spis treści |
edytuj Historia
Zgodnie z tradycją i opisami historyków starożytnych miasto założył Aleksander Macedoński 7 kwietnia 332 roku p.n.e. według projektu Dejnocharesa, architekta znanego z przebudowy Efezu. Według opublikowanego w "New Scientist" artykułu autorstwa Alaina Verona i współpracowników z Uniwersytetu Paula Cezanne'a w Aix-en-Provence, miasto (pod nazwą Rhakotis) istniało w tym miejscu już od 2686 roku p.n.e., a Aleksander doprowadził jedynie do rozbudowy miasta i nazwał je swoim imieniem, co nie umniejsza zasług władcy Macedonii dla rozwoju tego miasta jako ośrodka handlu i kultury promieniującego na cały obszar basenu Morza Śródziemnego.
W starożytności i w średniowieczu ośrodek życia kulturalnego i wielki port Morza Śródziemnego. Za rządów Ptolemeuszów był stolicą Egiptu, za czasów rzymskich siedzibą władz prowincji. Pod koniec starożytności jeden z czterech największych ośrodków chrześcijaństwa w basenie Morza Śródziemnego (pozostałe to Antiochia Syryjska, Konstantynopol i Rzym).
Aleksandria była stolicą Egiptu przez blisko tysiąc lat, tj. do roku 641 naszej ery, kiedy to kraj został podbity przez muzułmanów i na rozkaz kalifa Omara I spalona została Biblioteka Aleksandryjska. W późniejszych wiekach, po przeniesieniu stolicy do Kairu, stopniowo traciła na znaczeniu, by ponownie odzyskać swą pozycję w czasach nowożytnych.
W Aleksandrii powstała grecka Septuaginta, pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu dokonane przez Żydów aleksandryjskich. O Aleksandrii i jej mieszkańcach można znaleźć wzmianki w Biblii. Aleksandryjczycy, czyli Żydzi z Aleksandrii, znajdowali się wśród tych, którzy toczyli spór ze świętym Szczepanem przed jego rozprawą. Aleksandria była rodzinnym miastem Apollosa. Z miasta pochodziły również dwa statki, którymi święty Paweł podróżował jako więzień do Rzymu. (Dz 6:9; 18:24; 27:6; 28:11).
edytuj Aleksandria dzisiaj
edytuj Podział administracyjny
Współczesna Aleksandria dzieli się na 6 okręgów administracyjnych:
- Montaza: 943 100 mieszkańców
- Wschodnia Aleksandria: 933 600 mieszkańców
- Aleksandria Centralna: 566 500 mieszkańców
- Amreya: 457 800 mieszkańców
- Zachodnia Aleksandria: 450 300 mieszkańców
- Gumrok: 186 900 mieszkańców
W skład aglomeracji miejskiej Aleksandrii wchodzą również dwa miasta:
- Borg al-Arab: 186 900 mieszkańców
- New Borg al-Arab: 7600 mieszkańców
edytuj Dzielnice miasta
- Agami
- Amreya
- Anfoushi
- Assafra
- Attarine
- Azarita, znana również jako Mazarita, oryginalnie Lazarette
- Bab Sidra
- Bahari
- Bachus
- Bulkeley, lub Bokla
- Burg el-Arab
- Cleopatra
- Dekheila
- Śródmieście
- Aleksandria - Port Wschodni
- Fleming
- Gabbari, lub Qabbari
- Gianaclis
- Glym (skrót od Glymenopoulos)
- Gumrok
- Hadara
- Ibrahimeya
- Kabbary, także "Qabbary"
- King Mariout
- Kafr Abdu
- Karmous, znana również jako Karmouz
- Kom el-Dik, znana również jako Kom el-Dekka
- Labban
- Laurent
- Maamoura Beach
- Maamoura
- Mafrouza
- Mandara
- Manshiyya
- Mex
- Miami
- Montaza
- Muharram Bey
- Mustafa Kamel
- Ramleh, znana również jako el-Raml
- Ras el-Tin
- Rushdy
- Saba Pasha
- San Stefano
- Shatby
- Schutz
- Sidi Bishr
- Sidi Gaber
- Smouha
- Sporting
- Stanley
- Syouf
- Tharwat
- Victoria
- Wardeyan
- Aleksandria - Port Zachodni
- Zizinia
edytuj Place
- Orabiego, w śródmieściu
- Mansheya, w dzielnicy Mansheya
- Saad Zaghlul, w śródmieściu
- Tahrir (poprzednio Muhammada Alego, oryginalnie Place des Consuls), w śródmieściu
- Ahmeda Zewailego, w pobliżu Wabour El Mayah
edytuj Mosty
- Stanleya
- Beja Muharrama
edytuj Pałace
- Montaza
- Ras el-Tin
- Pałac prezydencki w dzielnicy Maamoura
edytuj Szkoły, uczelnie instytuty naukowe
- Sacred Heart Girls' School (SHS) - w dzielnicy Roushdy
- Abbas Helmy High School
- Alexandria Institute of Technology (AIT)
- Alexandria Language School (ALS)
- Alexandria University
- Arab Academy for Science and Technology and Maritime Transport
- High Institute For Computers & Information Systems - HICIS Abo Qir
- Al-Madina al-Monawara High School
- Al-Ramml High School
- British School of Alexandria
- Collège de la Mère de Dieu
- Collège Saint Marc
- Deutsche Schule der Borromärinnen (DSB)
- Don Bosco
- Ecole Champollion
- Ecole Gérard
- Ecole Saint Gabriel
- Ecole Saint-Vincent de Paul
- Ecole Sainte Catherine
- Egyptian American School
- Egypt Modern School
- El Nasr Boys' School
- El Nasr Girls' College
- Gamal Abdel Naser High School
- Institution Sainte Jeanne-Antide
- Janaklees National School (JNS)
- Lycée La Liberté (Lycée Al-Horreya)
- Mubarak Technologichal School (MTS)
- Modern American School
- Riada Language School (RLS)
- Schutz American School
- Sidi Gaber Language School {SLS}
- Taymour English School (TES)
- Université Senghor
- Victoria College
- Zahran Language School (ZLS)
edytuj Biblioteki
Biblioteka Aleksandryjska, była kiedyś największą biblioteką świata. Została przypuszczalnie założona w III wieku p.n.e. za panowania króla Ptolemeusza II. Pierwszym obiektem była Świątynia Muz, czyli Museion (gr. Μουσείον) skąd wywodzi się dzisiejsze muzeum.
Biblioteka w swych długich dziejach kilkakrotnie padała ofiarą pożaru, a odtworzenie spalonych manuskryptów kosztowne, czasami niemożliwe. Do dnia dzisiejszego stopień zniszczeń dokonanych przez kolejnych podpalaczy jest sprawą kontrowersyjną. Nowoczesna Bibliotheca Alexandrina podjęła działalność w roku 2003 niemal w tym samym miejscu.
edytuj Hotele
Historyczny hotel Concorde El Salam posiadający 5 gwiazdek, klasy delux, 320 pokoi, odkryty basen,posiadający wiele udogodnień, najwcześniejsze zameldowanie o godz. 12.00.
edytuj Muzea
- Alexandria Aquarium
- Graeco-Roman Museum
- Royal Jewelry Museum
- Museum of Fine Arts
- Cavafy Museum
edytuj Zoo, ogrody i parki
- Królewskie Ogrody Montaza
- Park Antoniades
- Ogrody Shallalat
- Zoo Aleksandryjskie
- Green Plaza
- Fantasy Land
- Plaża Maamoura Beach
- Marina
edytuj Katakumby
- Katakumby Kom al-Shuqafa
edytuj Kościoły
- Aleksandra Newskiego(rosyjski prawosławny)
- Św. Anargyri (grecki prawosławny)
- Wniebowzięcia (grecki prawosławny)
- Św. Antoniego (grecki prawosławny)
- Archaniołów Gabriela i Michała (grecki prawosławny)
- Św. Katarzyny (grecki prawosławny)
- Św. Katarzyny (katolicki)
- Św. Cyryla z Aleksandrii (koptyjski prawosławny)
- Katedra Dormition, w dzielnicy Mansheya (grekokatolicki)
- Dormition (grecki prawosławny)
- Proroka Eliasza (grecki prawosławny)
- Św. Jerzego w dzielnicy Sporting (koptyjski prawosławny)
- Św. Jerzego (grecki prawosławny)
- NiepokalanegoPoczęcia w dzielnicy Ibrahemeya (grekokatolicki)
- Kościół jezuicki w dzielnicy Cleopatra (katolicki)
- Św. Józefa w dzielnicy Fleming (grekokatolicki)
- Józefa z Arymatei (grecki prawosławny)
- Katedra św. Marka (koptyjski)
- Św. Marka w dzielnicy Shatby (katolicki, koptyjski-katolicki i koptyjski)
- Kaplica św. Marka i Nektariosa w dzielnicy Ramleh (grecki prawosławny)
- Św. Marka i Piotra z Aleksandrii (koptyjski prawosławny)
- NMP w dzielnicy Assafra (koptyjski prawosławny)
- NMP w dzielnicy Gianaclis (koptyjski prawosławny)
- Św. Miny w dzielnicy Fleming (koptyjski prawosławny)
- Św. Miny w dzielnicy Mandara (koptyjski prawosławny)
- Św. Mikołaja (grecki prawosławny)
- Św. Paraskewii (grecki prawosławny)
- Św. Sawy w dzielnicy Ramleh (grecki prawosławny)
- Św. Tekli Haymanot (koptyjski prawosławny)
- Kaplica św. Teodora (grecki prawosławny)
edytuj Meczety
.JPG)
- Ali ibn Abi Talib
- Bilal ibn Ribah
- El-Gamee el-Bahari
- Hatem
- Hoda el-Islam
- Abu el-Abbas el-Mursi
- El-Mowasah w dzielnicy Hadara
- Sharq el-Madina w dzielnicy Miami
- El-Shohadaa w dzielnicy Mostafa Kamel
- Qaed Ibrahim
- Yehia w dzielnicy Zizinya
- Sidi Beshr w dzielnicy Sidi Beshr
- Sidi Gaber w dzielnicy Sidi Gaber
- Asr El Islam w dzielnicy Sidi Gaber
- El Qabany w dzielnicy Fleming
- Abo El Nor w dzielnicy Bakos
- El Manara w dzielnicy Shaby
- Ansar El Haq w dzielnicy Sidi Beshr
- EL Sayda Amna w dzielnicy Sidi Gaber
- El Sadaka w dzielnicy Sidi Beshr
- Tag EL Ser w dzielnicy Victoria
- EL Fath w dzielnicy Semouha
edytuj Synagogi
- Eliyahu Hanavi
edytuj Znani mieszkańcy
edytuj Znakomitości starożytnej Aleksandrii
- Amoniusz Sakkas
- Archimedes
- Arystarch z Samotraki
- Eratostenes
- Euklides
- Galen
- Hypatia z Aleksandrii
- Kallimach
- Klaudiusz Ptolemeusz
edytuj Informacje ogólne
Obecnie drugi największy ośrodek miejski Egiptu.
- Ludność: 3,6 mln mieszkańców
- Odległość od Kairu: 225 km
- Siedziba polskiego konsulatu honorowego.
edytuj Gospodarka
- Główny port morski
- Duży międzynarodowy port lotniczy
- Przemysł: maszynowy, metalowy, stoczniowy i petrochemiczny
- Handel
- Uniwersytet
- Turystyka (kąpielisko nad Morzem Śródziemnym)
edytuj Zabytki oraz interesujące miejsca
- Pałac Montazah (siedziba króla Faruka)
- Twierdza Kajtbaj
- Pałac Ras-at-Tin
- Katakumby
- Serapejon
- Bruchejon
- Amfiteatr Rzymski
- Muzeum Sztuki Grecko-Rzymskiej
- Meczet Abu Al-Abbas
- Biblioteka Aleksandryjska
- Nowa Biblioteka Aleksandryjska
edytuj Badania
Badania w Aleksandrii prowadził m.in. polski archeolog, prof. Kazimierz Michałowski.
Badania prowadzi również doktor Grzegorz Majcherek z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego (polsko-egipska misja rekonstrukcyjna i archeologiczna na Kom el-Dikka w Aleksandrii). Misja ta odkopała pozostałości starożytnego uniwersytetu z czasów grecko-rzymskich. Odkryto 13 sal wykładowych o podobnej wielkości, które łącznie mogły pomieścić nawet 5000 uczniów.
edytuj Opis miasta w starożytności
Aleksandria rozciągała się na mierzei oddzielającej Morze Śródziemne od Jeziora Mareotis (lub Mareia), zbiornika zasilanego przez odnogi delty Nilu, którymi transportowane były do Wielkiego Portu aleksandryjskiego towary (głównie zboże) produkowane w Egipcie. Tamtędy też doprowadzano do miasta wodę pitną.
Miasto miało kształt chlamidy i rozciągało się na długości 30 stadiów (około 5,5 km), przy czym szerokość zabudowy między morzem a jeziorem sięgała 8 stadiów (około 1,5 km). Główna ulica miasta - szerokości 1 pletra (około 30 m) "Droga Kanopijska" - przemierzała Aleksandrię wzdłuż od Nekropolis na zachodzie aż po Bramę Kanopijską przed leżącym już za murami przedmieściem Eleusis. Wszystkie ulice przecinały się pod kątem prostym.
Wśród budowli wymieniano przede wszystkim Museion obejmujący sale teatralne, pracownie uczonych, jadłodajnię, zoo, a przede wszystkim wielką bibliotekę założoną przez Ptolemeusza Sotera. Dyrektorem Museionu był kapłan mianowany przez królów, a w czasach rzymskich przez cesarzy. Najpiękniejszą budowlą miasta był Gimnazjon z portykiem długości stadionu (ok. 180 m). Obok znajdował się Paneion, czyli Belweder, ze świątynią Pana. Z jego szczytu rozciąga się widok na całe miasto.
Nad brzegiem morza rozciągała się dzielnica Basileia, gdzie mieściły się pałace (np. Pałac Lochias) i inne budowle wznoszone przez władców. Znajdował się tam także niewielki i zamknięty port królewski. W skład budowli królewskich wchodziła też Soma, nekropolia królewska, gdzie znajdować się miał także grobowiec Aleksandra.
U wejścia do Wielkiego Portu znajdowała się wyspa Faros ze słynną i uznawaną za jeden z siedmiu cudów świata latarnią morską, a naprzeciwko portu królewskiego niewielka wysepka Antyrodos. Na łuku nadbrzeży portowych (Emporion) przed wielką groblą łączącą ląd stały z Faros, a zwaną Heptastadionem, znajdował się teatr, a obok niego Poseidonion. Po zachodniej stronie Heptastadionu rozciągał się port Eunostos i niewielki sztuczny port Kibotos, gdzie znajdowały się arsenały miejskie.
Za Kibotos przecinał miasto kanał żeglowny łączący port z Jeziorem Mareotis, a za nim rozciągała się dzielnica Nekropolis z licznymi ogrodami, grobowcami i miejscami mumifikacji zwłok. Nad kanałem od strony miasta wznosił się Serapeion, najsłynniejsza świątynia aleksandryjska poświęcona Serapisowi, patronowi miasta. Na wschodzie, za murami, rozciągała się, ufundowana przez cesarza Augusta dzielnica Nikopolis z amfiteatrem i stadionem.
Około 200 p.n.e. Aleksandrię zamieszkiwało 500 tys. osób.
edytuj Zobacz też
- Biblioteka Aleksandryjska
- Faros
- Hydrie Hadra
- Katastrofa budowlana w Aleksandrii
- Aleksandria Masr - stacja kolejowa
- Kodeks Aleksandryjski
edytuj Źródła
- Strabon, Geografia, XVII, 12, 7-10, Paris, Nil Editions 1997
edytuj Bibliografia
- Peter Green, Aleksander Wielki, Warszawa 1978
- NGL Hammond, Dzieje Grecji, Warszawa 1973
- Historia świata śródziemnomorskiego, pr. zb., Ossolineum 2003, ISBN 83-04-04647-4
edytuj Linki zewnętrzne