Funt - pozaukładowa jednostka masy i ciężaru wywodząca się od rzymskiej libry. Miara funta była różna na przestrzeni wieków w różnych państwach, zwykle wynosiła pomiędzy 0,4 a 0,5 kilograma. Obecnie w państwach anglosaskich jest przyjęty międzynarodowy funt równy 0,453 592 37 kg. Stosowany jest skrót lb (od libra, liczba mnoga w jęz. angielskim: lbs).
edytuj Rodzaje funta
- funt brytyjski (avoirdupois, powszechnie używany np. w USA), ang. pound: 1 lb = 0,45359237 kg = 16 oz (uncji)
Funt avoirdupois został wynaleziony przez kupców w Londynie w 1303. Jego dokładna miara i sposób ustalania zmieniały się. W 1878 zdefiniowano wzorzec funta jako odpowiadający ok. 0,453 592 338 kg, w 1883 - ok. 0,453 592 427 kg, wreszcie od 1889 w zaokrągleniu jako 0,453 592 43 kg. Od 1894 funt równy 0,453 592 427 kg przyjęto również w USA. Współczesny funt międzynarodowy o miarze 0,453 592 37 kg przyjęto w 1958 w porozumieniu między USA a krajami Brytyjskiej Wspólnoty Narodów.
- dawne rodzaje funta:
- używane w Wielkiej Brytanii:
- funt troy - używany od IX wieku do 1879, głównie do metali szlachetnych, według obecnych miar - 0,373 241 721 kg
- funt tower
- funt londyński
- funt kupiecki (Merchants' pound)
- używane we Francji:
- funt karoliński = ok. 409, 31 g czyli 1,25 funta rzymskiego
- livre esterlin = ok. 0,3671 kg. Używany od końca IX do połowy XIV w
- funt paryski (livre de Paris) = 0,489 5058 g (teoretycznie miało to być 1,5 funta rzymskiego). Używany od połowy XIV w. do połowy XIX w.
- funt metryczny (livre métrique) = 1 kg, używany pomiędzy 1800-1812
- livre usuelle = 0,5 kg, używany od 1912 do 1840.
- w Rosji:
- funt = 0,409 5124 kg (używany do 1924)
- w Hiszpanii, Portugalii i Ameryce Łacińskiej:
- funt = 0,459 - 0,460 kg
- W Królestwie Polskim:
- funt nowopolski = 0,405 504 kg
- używane w Wielkiej Brytanii:
W niektórych regionach krajów niemieckojęzycznych, przeważnie jednak w Niemczech słowa „funt” (Pfund) używa się w potocznym języku zamiast „pół kilo”.
Jest to także popularna jednostka w oznaczaniu siły naciągu łuku.