Wzór przemysłowy - (ang. industrial design) pojęcie z pogranicza prawa własności intelektualnej i sztuki użytkowej. Wzornictwo przemysłowe jest działalnością twórczą, której celem jest określenie zewnętrznych cech przedmiotów wytwarzanych przemysłowo, które to cechy określają strukturalne i funkcjonalne relacje, jakie dany wzór przemysłowy czynią całością spójną, i to zarówno z punktu widzenia producenta, jak i użytkownika.

"Wzornictwo przemysłowe zmierza do objęcia tych wszystkich aspektów otoczenia człowieka, które albo są uwarunkowane produkcją przemysłową albo są jej bezpośrednim rezultatem"[1]

edytuj Definicja formalno-prawna

Według polskiej definicji zawartej w ustawie "Prawo własności przemysłowej" jest to "nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Wytworem jest każdy przedmiot wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, obejmujący w szczególności opakowanie, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, z wyłączeniem programów komputerowych." (np. kształt naczynia, meble, glazura, itp.).

Za wytwór uważa się także:

  • przedmiot skÅ‚adajÄ…cy siÄ™ z wielu wymienialnych części skÅ‚adowych umożliwiajÄ…cych jego rozÅ‚ożenie i ponowne zÅ‚ożenie (wytwór zÅ‚ożony, np. ukÅ‚adanka),
  • część skÅ‚adowÄ…, jeżeli po jej włączeniu do wytworu zÅ‚ożonego, pozostaje widoczna w trakcie jego zwykÅ‚ego używania (nie dotyczy to np. naprawy wytworu),
  • część skÅ‚adowÄ…, jeżeli może być przedmiotem samodzielnego obrotu (np. lusterko samochodowe).

Ochrona wzoru przemysłowego nie obejmuje cech wytworu:

  • wynikajÄ…cych wyłącznie z jego funkcji technicznej (np. gwint nakrÄ™tki o indywidualnym ksztaÅ‚cie),
  • które muszÄ… być odtworzone w dokÅ‚adnej formie i wymiarach w celu umożliwienia mechanicznego połączenia go lub współdziaÅ‚ania z innym wytworem (np. mocowanie lusterka samochodowego).

Rejestracją i udzielaniem praw do wzorów przemysłowych zajmuje się w Polsce Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej. Ochrona prawna wzoru przemysłowego w Polsce może maksymalnie trwać przez 25 lat (dzielone na pięć 5-letnich okresów ochronnych). Urząd wydaje uprawnionemu dokument w postaci Świadectwa Rejestracji na Prawo z Rejestracji wzoru przemysłowego.

Ochroną wzorów przemysłowych wspólnoty europejskiej (ang. community design) zajmuje się Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (ang.OHIM).

edytuj Zobacz też


edytuj Przypisy

  1. ↑ Definicja przyjęta przez Kongres ICSID w Londynie, 1969. źródło: ICSID Education Guidelines, 1993